Ngay từ những năm đầu đời, trẻ nhỏ đã bắt đầu hình thành kỹ năng giao tiếp, ngôn ngữ và cảm xúc xã hội. Tuy nhiên, có những trường hợp trẻ bộc lộ những biểu hiện bất thường khiến cha mẹ lo lắng. Việc nhận biết dấu hiệu tự kỷ sớm không chỉ giúp can thiệp kịp thời mà còn  mở rộng khả năng phát triển toàn diện cho trẻ. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cùng bạn tìm hiểu những biểu hiện điển hình của chứng rối loạn phổ tự kỷ, cách xử lý đúng đắn và địa chỉ thăm khám uy tín dành cho phụ huynh.

Tổng quan về bệnh tự kỷ ở trẻ em

Tự kỷ là một rối loạn phát triển ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp, tương tác xã hội và hành vi của trẻ. Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ trẻ mắc chứng rối loạn phổ tự kỷ đang ngày càng tăng trên toàn cầu, ước tính cứ 100 trẻ thì có ít nhất một trẻ gặp phải tình trạng này.

Các chuyên gia cho biết, tự kỷ không phải là “bệnh truyền nhiễm” mà là kết quả của sự rối loạn phát triển trong não bộ. Điều này khiến trẻ gặp khó khăn trong việc thể hiện cảm xúc, kết nối với người khác hoặc tham gia vào những hoạt động xã hội bình thường.

Một yếu tố quan trọng là tự kỷ có mức độ và biểu hiện rất đa dạng. Có trẻ chỉ gặp khó khăn nhẹ trong giao tiếp, nhưng cũng có trẻ gần như không thể giao tiếp hoặc tương tác. Do đó, cha mẹ cần nắm vững những dấu hiệu tự kỷ cơ bản để kịp thời tìm đến chuyên gia.

Những dấu hiệu nhận biết nguy cơ mắc tự kỷ ở trẻ em theo từng độ tuổi

Việc quan sát hành vi của trẻ qua từng giai đoạn phát triển là chìa khóa để cha mẹ phát hiện sớm nguy cơ dấu hiệu tự kỷ. Các nghiên cứu y khoa khẳng định, càng phát hiện sớm thì hiệu quả can thiệp càng cao.

Dấu hiệu tự kỷ ở trẻ dưới 12 tháng tuổi

Ở giai đoạn sơ sinh và dưới 1 tuổi, trẻ thường bắt đầu có những phản ứng cơ bản như nhìn theo người chăm sóc, mỉm cười khi được trò chuyện hoặc phản ứng khi nghe gọi tên. Tuy nhiên, trẻ có nguy cơ tự kỷ thường bộc lộ sự khác biệt rõ ràng:

– Trẻ ít hoặc không có giao tiếp bằng mắt.

– Không phản ứng khi cha mẹ gọi tên.

– Không có những nụ cười hoặc biểu cảm phù hợp khi được người lớn trò chuyện.

– Thiếu hứng thú với những trò chơi đơn giản như ú òa.

Bác sĩ chuyên khoa tâm thần nhận định rằng, đây là những dấu hiệu tự kỷ sớm cho thấy trẻ có thể gặp khó khăn trong phát triển ngôn ngữ và cảm xúc.

Dấu hiệu tự kỷ của trẻ từ 12–24 tháng tuổi

Bước sang giai đoạn 1–2 tuổi, trẻ bình thường bắt đầu nói những từ đơn giản, bắt chước hành động của người lớn và thể hiện mong muốn thông qua cử chỉ. Với trẻ có nguy cơ tự kỷ, cha mẹ có thể nhận thấy:

– Chậm nói hoặc không sử dụng ngôn ngữ.

– Không sử dụng cử chỉ đơn giản như chỉ tay để bày tỏ mong muốn.

– Ít giao tiếp bằng âm thanh hoặc giọng nói đơn điệu.

– Thường thích chơi một mình, không quan tâm đến bạn bè cùng lứa.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, khoảng 70% trẻ có dấu hiệu tự kỷ sẽ chậm nói rõ rệt trong giai đoạn này. 

Dấu hiệu tự kỷ ở trẻ trên 2 tuổi

Khi trẻ lớn hơn, sự khác biệt càng rõ ràng. Trong khi những trẻ khác bắt đầu trò chuyện, chia sẻ cảm xúc và chơi tương tác, trẻ tự kỷ lại thể hiện những hành vi khác thường:

– Hạn chế khả năng nói chuyện, câu nói lặp đi lặp lại hoặc khó hiểu.

– Thường xuyên thực hiện hành vi lặp đi lặp lại như xoay vòng, xếp đồ vật theo hàng.

–  Không biết chơi giả vờ hoặc tưởng tượng.

– Khó khăn trong việc kết bạn và duy trì mối quan hệ xã hội.

Chuyên gia cho rằng, việc cha mẹ nhận biết các dấu hiệu tự kỷ ở giai đoạn này có thể quyết định rất lớn đến hiệu quả can thiệp sau này.

Cha mẹ cần làm gì khi thấy con mình xuất hiện những dấu hiệu của bệnh tự kỷ?

Khi cha mẹ nhận thấy con mình có những biểu hiện bất thường liên quan đến dấu hiệu tự kỷ, điều quan trọng nhất là không nên hoang mang hay phủ nhận. Theo các chuyên gia, can thiệp sớm là chìa khóa quyết định đến hiệu quả hỗ trợ và khả năng hòa nhập của trẻ. Chúng tôi xin đưa ra những bước cha mẹ có thể tham khảo và áp dụng.

Đưa trẻ đi thăm khám chuyên khoa sớm

Nếu thấy trẻ có hành vi bất thường kéo dài, cha mẹ cần đưa trẻ đến các bác sĩ tâm thần nhi hoặc nhà tâm lý lâm sàng để được đánh giá và thăm khám. Việc chẩn đoán sớm giúp phát hiện kịp thời mức độ rối loạn và lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp.

Theo nhiều nghiên cứu và nhận định của các bác sĩ chuyên khoa tâm thần: “Khoảng 70% trẻ được phát hiện các dấu hiệu tự kỷ và can thiệp sớm trước 3 tuổi có khả năng cải thiện rõ rệt về giao tiếp và kỹ năng xã hội. Càng trì hoãn, cơ hội can thiệp càng hạn chế.” 

Tìm hiểu kỹ thông tin về tự kỷ

Cha mẹ nên chủ động tìm hiểu kiến thức khoa học về tự kỷ thông qua tài liệu y khoa, các tổ chức uy tín hoặc tham vấn chuyên gia. Điều này giúp phụ huynh hiểu rõ tình trạng của con, tránh nghe theo những thông tin sai lệch hoặc “mẹo dân gian” không có cơ sở.

Tham gia chương trình can thiệp sớm

Các chương trình can thiệp hành vi, ngôn ngữ và kỹ năng xã hội thường được khuyến khích cho trẻ tự kỷ. Ở Việt Nam, một số phương pháp phổ biến bao gồm:

– ABA (Applied Behavior Analysis): tập trung vào thay đổi hành vi và tăng cường kỹ năng giao tiếp.

– PECS (Picture Exchange Communication System): hỗ trợ trẻ phát triển khả năng giao tiếp bằng hình ảnh.

– Trị liệu ngôn ngữ: giúp trẻ cải thiện khả năng diễn đạt và hiểu ngôn ngữ.

Giữ thái độ kiên nhẫn và đồng hành cùng con

Một thực tế khó khăn là tiến trình can thiệp cho trẻ tự kỷ thường kéo dài và đòi hỏi sự kiên nhẫn. Cha mẹ cần tạo môi trường ổn định, không so sánh con với trẻ bình thường khác và ghi nhận từng bước tiến bộ nhỏ. Sự gắn bó của cha mẹ đóng vai trò lớn trong thành công của can thiệp. Trẻ cần cảm nhận được tình yêu thương và sự kiên trì từ gia đình để phát triển tốt hơn.

Tìm kiếm sự hỗ trợ từ cộng đồng

Ngoài vai trò của gia đình, cha mẹ nên kết nối với các nhóm phụ huynh có con tự kỷ hoặc các tổ chức hỗ trợ để chia sẻ kinh nghiệm. Việc này không chỉ giúp phụ huynh bớt áp lực mà còn học hỏi thêm nhiều cách đồng hành cùng trẻ hiệu quả.

Phòng khám chuyên khoa tâm thần Hoàng Yến – Địa chỉ thăm khám và can thiệp trẻ mắc tự kỷ tin cậy cho các bậc phụ huynh

Đối với trẻ có dấu hiệu tự kỷ, lựa chọn một địa chỉ y tế đáng tin cậy là bước đi quyết định trong hành trình chăm sóc và can thiệp. Phòng khám chuyên khoa tâm thần Hoàng Yến được nhiều phụ huynh biết đến như một địa chỉ đáng tin cậy trong thăm khám, chẩn đoán và can thiệp rối loạn phát triển ở trẻ em.

Phòng khám quy tụ các bác sĩ chuyên khoa tâm thần, chuyên gia tâm lý và giáo viên giáo dục đặc biệt nhiều năm kinh nghiệm. Họ không chỉ am hiểu chuyên môn mà còn tận tâm trong việc đồng hành cùng trẻ và gia đình. Đây là điểm mạnh giúp phụ huynh an tâm khi đưa con đến thăm khám và trị liệu.

Phòng khám Hoàng Yến triển khai nhiều dịch vụ chuyên sâu cho trẻ có dấu hiệu tự kỷ:

– Thăm khám, đánh giá và chẩn đoán lâm sàng.

– Tư vấn cho phụ huynh về kế hoạch can thiệp phù hợp.

– Các chương trình trị liệu cá nhân hóa, bao gồm trị liệu hành vi, ngôn ngữ và kỹ năng xã hội.

Điểm khác biệt của Phòng khám Hoàng Yến là không chỉ tập trung vào điều trị ngắn hạn, mà còn chú trọng xây dựng lộ trình can thiệp lâu dài. Phụ huynh được hướng dẫn cách đồng hành cùng con tại nhà, giúp tăng hiệu quả trị liệu và hỗ trợ trẻ tiến bộ bền vững.

Thông tin liên hệ:

• Địa chỉ: số 12 ngõ 44 phố Đỗ Quang, phường Yên Hòa, Hà Nội.
• Hotline: 0974 509 322
• Website: https://phongkhamtamthanhoangyen.com/