Giấc ngủ không chỉ là thời gian nghỉ ngơi mà còn là “liều thuốc” phục hồi tự nhiên của cơ thể. Tuy nhiên, ngày càng nhiều người đối mặt với rối loạn giấc ngủ – tình trạng khiến họ trằn trọc, mất ngủ hoặc ngủ không đủ giấc. 

Chúng tôi hiểu rằng việc thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tâm  thần, thể chất và chất lượng cuộc sống. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cung cấp thông tin về các phương pháp điều trị rối loạn giấc ngủ hiệu quả, từ thay đổi lối sống, liệu pháp tâm lý đến y học, được các bác sĩ khuyến nghị và áp dụng phổ biến hiện nay.

Mục đích của điều trị rối loạn giấc ngủ

Giấc ngủ là nền tảng giúp cơ thể và tâm trí tái tạo năng lượng sau mỗi ngày dài. Khi giấc ngủ bị rối loạn, chuỗi phản ứng tiêu cực sẽ diễn ra âm thầm, ảnh hưởng đến cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Rối loạn giấc ngủ không chỉ khiến người bệnh mệt mỏi, giảm tập trung mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường hay trầm cảm.

Điều trị rối loạn giấc ngủ không chỉ là giúp ngủ ngon hơn mà còn là khôi phục cân bằng cho toàn bộ hệ thần kinh và sức khỏe tâm thần. Khi giấc ngủ được cải thiện, cơ thể có khả năng tự phục hồi tốt hơn, tinh thần lạc quan hơn và chất lượng cuộc sống được nâng cao rõ rệt.

Chính vì vậy, việc chủ động điều trị rối loạn giấc ngủ càng sớm càng tốt là bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe lâu dài và ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra sau này.

Thay đổi lối sống và hành vi

Đôi khi, việc điều trị rối loạn giấc ngủ không nhất thiết phải sử dụng thuốc hay liệu pháp tâm lý phức tạp. Chỉ cần một vài điều chỉnh nhỏ trong lối sống và hành vi hàng ngày cũng có thể tạo ra sự khác biệt lớn, giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ một cách tự nhiên và bền vững.

Xây dựng thói quen ngủ đúng giờ

Một trong những yếu tố quan trọng nhất là duy trì giờ đi ngủ và thức dậy cố định mỗi ngày, kể cả cuối tuần. Khi cơ thể quen với một chu kỳ sinh học ổn định, hormone melatonin – chất điều hòa giấc ngủ – sẽ được tiết ra đúng thời điểm, giúp chúng ta dễ dàng đi vào giấc ngủ hơn.

Bên cạnh đó, việc tránh ngủ nướng hoặc ngủ bù quá lâu vào ban ngày cũng giúp não bộ không bị rối loạn nhịp sinh học, từ đó giảm tình trạng mất ngủ về đêm.

Tạo không gian ngủ lý tưởng

Không gian phòng ngủ đóng vai trò lớn trong việc điều trị rối loạn giấc ngủ. Nên đảm bảo căn phòng của bạn yên tĩnh, thoáng mát và ánh sáng vừa đủ. Ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính hay TV có thể ức chế sản xuất melatonin, khiến não “tưởng rằng vẫn là ban ngày” và gây khó ngủ. Vì vậy cần tắt thiết bị điện tử ít nhất 30 phút trước khi ngủ, sử dụng rèm tối hoặc đèn ngủ dịu nhẹ để tạo cảm giác thư giãn.

Duy trì chế độ ăn uống và tập luyện hợp lý

Caffeine, rượu và nicotine là “kẻ thù” của giấc ngủ. Uống cà phê hoặc trà đậm vào buổi chiều có thể khiến cơ thể tỉnh táo quá mức khi đến giờ nghỉ. Ngược lại, việc tập thể dục nhẹ như yoga hoặc đi bộ vào buổi chiều giúp cơ thể thư giãn, điều hòa nhịp tim, hỗ trợ giấc ngủ sâu hơn. Chú ý không ăn quá no trước khi ngủ, vì hệ tiêu hóa hoạt động mạnh có thể làm giấc ngủ bị gián đoạn.

Thực hành thư giãn trước khi đi ngủ

Trước khi lên giường, bạn có thể thử các kỹ thuật thư giãn nhẹ nhàng như thiền, hít thở sâu, nghe nhạc êm dịu hoặc đọc sách giấy. Những hoạt động này giúp giảm căng thẳng, xoa dịu thần kinh, đưa cơ thể vào trạng thái sẵn sàng cho giấc ngủ. Nhiều chuyên gia về giấc ngủ cho rằng, chỉ cần duy trì thói quen thư giãn trước khi ngủ 15–20 phút mỗi ngày, người mắc rối loạn giấc ngủ sẽ cải thiện rõ rệt chất lượng nghỉ ngơi sau vài tuần.

Điều trị rối loạn giấc ngủ bằng liệu pháp tâm lý

Liệu pháp hành vi nhận thức dành cho mất ngủ (Cognitive Behavioral Therapy for Insomnia hay CBT-I) hiện được coi là tiêu chuẩn vàng trong điều trị rối loạn giấc ngủ mà không cần thuốc. Phương pháp này giúp người bệnh nhận diện và thay đổi những suy nghĩ tiêu cực, thói quen xấu liên quan đến giấc ngủ, đồng thời học cách thiết lập mối liên kết lành mạnh giữa giường ngủ và hành vi thư giãn.

Các chuyên gia tâm lý sẽ hướng dẫn người bệnh từng bước như:

• Xây dựng lịch ngủ cố định, tránh ngủ bù hoặc thức quá khuya.

• Học kỹ thuật kiểm soát kích thích: chỉ lên giường khi buồn ngủ, rời giường nếu không thể ngủ sau 20 phút.

• Điều chỉnh niềm tin sai lệch như “mất ngủ là vĩnh viễn” hay “sử dụng thuốc là cách duy nhất”.

Song song với CBT-I, trị liệu thư giãn giúp cơ thể và tâm trí giải tỏa áp lực, khôi phục nhịp sinh học tự nhiên. Một số phương pháp phổ biến gồm: thiền chánh niệm, hít thở sâu, yoga, nghe âm thanh tần số thấp hoặc tưởng tượng tích cực. Những kỹ thuật này kích thích hệ thần kinh phó giao cảm – cơ chế giúp cơ thể “tắt” căng thẳng và đưa tâm trí vào trạng thái chuẩn bị cho giấc ngủ.

>>> Xem thêm: Triệu chứng, nguyên nhân và cách nhận diện đúng rối loạn lo âu

Thuốc điều trị rối loạn giấc ngủ: Khi cần đến sự hỗ trợ y học

Trong nhiều trường hợp, thay đổi lối sống hoặc liệu pháp tâm lý chưa đủ giúp người bệnh ngủ ngon trở lại. Lúc này, thuốc điều trị rối loạn giấc ngủ được xem là một giải pháp hỗ trợ hiệu quả – tuy nhiên, việc dùng thuốc cần được chỉ định, giám sát chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa.

Các loại thuốc thường dùng

Bác sĩ sẽ căn cứ vào nguyên nhân, mức độ và thời gian xuất hiện triệu chứng để lựa chọn thuốc phù hợp. Phổ biến nhất là các nhóm thuốc giúp điều chỉnh chu kỳ giấc ngủ – thức. Một số loại thuốc thường được chỉ định gồm:

• Thuốc ngủ ngắn hạn: Giúp người bệnh dễ đi vào giấc ngủ, thường dùng trong giai đoạn mất ngủ cấp tính. Tuy nhiên, thuốc này không nên sử dụng kéo dài để tránh nguy cơ lệ thuộc.

• Thuốc chống trầm cảm hoặc lo âu: Thường được dùng khi mất ngủ có liên quan đến stress, trầm cảm hay rối loạn cảm xúc. Những loại thuốc này có thể cải thiện tâm trạng, từ đó giúp giấc ngủ tự nhiên hơn.

• Melatonin và thuốc điều hòa nhịp sinh học: Thích hợp cho người bị rối loạn giấc ngủ do thay đổi múi giờ, làm việc ca đêm hoặc rối loạn nhịp sinh học.

• Thuốc kháng histamin: Đôi khi được dùng trong trường hợp nhẹ, giúp thư giãn và dễ ngủ, nhưng dễ gây mệt mỏi, buồn ngủ vào ngày hôm sau.

Lưu ý khi sử dụng thuốc

Việc điều trị rối loạn giấc ngủ bằng thuốc không nên tự ý thực hiện. Mỗi loại thuốc đều có cơ chế tác động và tác dụng phụ khác nhau, từ buồn ngủ kéo dài, giảm trí nhớ tạm thời, đến rối loạn cảm xúc nếu dùng sai liều.

Người bệnh cần tuân thủ nghiêm hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý tăng liều, ngưng thuốc đột ngột hoặc kết hợp nhiều loại thuốc khác nhau. Ngoài ra, nên uống thuốc trước giờ ngủ theo chỉ định, tránh sử dụng cùng rượu bia hoặc chất kích thích.

Để đạt hiệu quả cao, người bệnh nên kết hợp thuốc với các liệu pháp thư giãn, điều chỉnh giờ giấc sinh hoạt và chế độ ăn uống khoa học. Điều này giúp cơ thể dần lấy lại nhịp sinh học tự nhiên mà không phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc.

Điều trị rối loạn giấc ngủ hiệu quả tại Phòng khám chuyên khoa tâm thần Hoàng Yến 

Phòng khám chuyên khoa tâm thần Hoàng Yến quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên khoa tâm thần có nhiều năm kinh nghiệm trong điều trị các rối loạn liên quan đến thần kinh và tâm thần. Mỗi bệnh nhân khi đến đây đều được thăm khám kỹ lưỡng, đánh giá toàn diện về thể trạng, tâm lý và lối sống để đưa ra phác đồ điều trị rối loạn giấc ngủ phù hợp nhất.

• Tư vấn – trị liệu tâm lý: giúp người bệnh nhận diện nguyên nhân gốc rễ.

• Kết hợp thuốc và liệu pháp can thiệp : đảm bảo an toàn và hiệu quả lâu dài.

• Theo dõi định kỳ: điều chỉnh phác đồ phù hợp với tiến triển thực tế.

Điều khiến người bệnh yên tâm khi đến Hoàng Yến là không gian yên tĩnh, riêng tư và thân thiện. Mỗi bệnh nhân được lắng nghe và đồng hành xuyên suốt quá trình điều trị, giúp họ giảm căng thẳng và cải thiện giấc ngủ tự nhiên.

Nếu bạn đang tìm một nơi điều trị rối loạn giấc ngủ an toàn, hiệu quả và tận tâm, Phòng khám chuyên khoa tâm thần Hoàng Yến chính là địa chỉ đáng tin cậy. Tại đây, giấc ngủ không còn là “cuộc chiến” mỗi đêm, mà trở thành hành trình phục hồi nhẹ nhàng, an yên cho tâm trí và cơ thể.

Thông tin liên hệ:

• Địa chỉ: số 12 ngõ 44 phố Đỗ Quang, phường Yên Hòa, Hà Nội.
• Hotline: 0974 509 322
• Website: https://phongkhamtamthanhoangyen.com/