Trong nhịp sống hiện đại với áp lực công việc, học tập và các mối quan hệ xã hội, ngày càng nhiều người rơi vào tình trạng rối loạn cảm xúc mà không hề nhận ra. Những thay đổi thất thường về tâm trạng, cảm giác mệt mỏi, lo âu hay mất kiểm soát cảm xúc có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe tâm thần nghiêm trọng hơn. Hiểu rõ về biểu hiện, nguyên nhân và tác động của rối loạn cảm xúc chính là bước đầu giúp chúng ta biết cách chăm sóc sức khỏe tâm thần, giữ cho cuộc sống cân bằng và hạnh phúc hơn. 

Rối loạn cảm xúc là gì?

Rối loạn cảm xúc là một dạng rối loạn tâm thần ảnh hưởng trực tiếp đến trạng thái cảm xúc, suy nghĩ và hành vi của con người. Người mắc rối loạn cảm xúc thường trải qua những biến đổi cảm xúc mạnh mẽ, lúc hưng phấn quá mức, lúc lại rơi vào trạng thái buồn bã, tuyệt vọng không rõ nguyên nhân. 

Rối loạn cảm xúc bao gồm nhiều dạng khác nhau, phổ biến nhất là rối loạn lưỡng cực, hưng cảm và rối loạn trầm cảm. Dù biểu hiện mỗi người khác nhau, điểm chung là sự mất cân bằng trong điều hòa cảm xúc khiến họ khó duy trì trạng thái tâm lý ổn định.

Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, từ thanh thiếu niên cho đến người trưởng thành, và thường ảnh hưởng trực tiếp đến công việc, học tập và các mối quan hệ xã hội. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, rối loạn cảm xúc có thể tiến triển nặng hơn, dẫn đến trầm cảm mãn tính hoặc hành vi tự nguy hiểm đến bản thân.

Những biểu hiện của người mắc rối loạn cảm xúc

Rối loạn cảm xúc không chỉ là sự thay đổi tâm trạng thất thường mà còn là quá trình rối loạn trong cách con người nhận thức, phản ứng và điều chỉnh cảm xúc. Nhiều người mắc phải tình trạng này không nhận ra mình đang gặp vấn đề, bởi các dấu hiệu ban đầu thường đến âm thầm, xen lẫn trong những áp lực hàng ngày.

Biểu hiện về cảm xúc 

Người mắc rối loạn cảm xúc thường trải qua những biến đổi cảm xúc mạnh mẽ và khó kiểm soát. Họ có thể cảm thấy buồn bã, thất vọng kéo dài mà không rõ nguyên nhân cụ thể, hoặc lo âu, hoang mang và dễ bị căng thẳng ngay cả trước những thay đổi nhỏ trong cuộc sống. Một số lúc, họ trải qua trạng thái hưng phấn, phấn khích bất thường, năng lượng tăng cao, suy nghĩ nhanh và hành động bốc đồng. 

Sự dao động tâm trạng từ vui vẻ, hưng phấn sang buồn bã, tuyệt vọng hoặc ngược lại, có thể diễn ra trong thời gian rất ngắn, khiến người bệnh khó kiểm soát và người xung quanh khó hiểu.

Bên cạnh đó, họ cũng có thể mất hoặc giảm hứng thú với những hoạt động vốn từng yêu thích, khó tập trung, suy nghĩ trở nên rối rắm, thường lặp lại những ý nghĩ tiêu cực. Ở mức độ nặng, có thể xuất hiện ý nghĩ về cái chết hoặc hành vi tự gây hại cho bản thân, đặc biệt trong giai đoạn khủng hoảng cảm xúc.

Biểu hiện về hành vi

Không chỉ dừng lại ở tâm lý, rối loạn cảm xúc còn thể hiện rõ qua hành vi. Người bệnh có thể thay đổi đột ngột trong cách ứng xử, lúc thì thu mình, tránh giao tiếp; lúc lại bộc phát nóng nảy, dễ gây xung đột. Họ có xu hướng mất kiểm soát hành vi ăn uống (ăn quá nhiều hoặc bỏ ăn), rối loạn giấc ngủ (khó ngủ, thức trắng hoặc ngủ li bì), và giảm năng suất làm việc rõ rệt.

Ở mức độ nặng hơn, người bệnh có thể tự làm tổn thương bản thân như một cách giải tỏa cảm xúc. Họ dễ rơi vào vòng lặp mệt mỏi – hối hận – tiêu cực, khiến bệnh tình ngày càng trầm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Đáng chú ý, người mắc rối loạn cảm xúc thường không nhận ra sự thay đổi của chính mình, hoặc cố tình che giấu để không bị đánh giá. Điều này khiến việc nhận diện bệnh càng trở nên khó khăn hơn, đặc biệt trong môi trường học tập và làm việc đầy áp lực như hiện nay.

>>> Xem thêm: Rối loạn trầm cảm: Nguyên nhân và các hệ lụy

Nguyên nhân gây ra rối loạn cảm xúc

Rối loạn cảm xúc không xuất hiện một cách ngẫu nhiên. Đây là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp, từ nền tảng sinh học cho đến môi trường sống và áp lực tâm lý kéo dài. Việc hiểu rõ nguyên nhân không chỉ giúp người bệnh nhận diện sớm mà còn là bước quan trọng trong quá trình điều trị và phòng ngừa tái phát.

Yếu tố sinh học và di truyền

Theo các chuyên gia, cấu trúc não bộ và hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh đóng vai trò then chốt trong việc hình thành rối loạn cảm xúc. Những thay đổi nồng độ của Serotonin, Dopamine hay Norepinephrine có thể khiến cảm xúc mất cân bằng, dẫn đến trạng thái buồn bã, lo âu hoặc hưng phấn quá mức.

Ngoài ra, yếu tố di truyền cũng không thể bỏ qua. Nếu trong gia đình có người từng mắc các rối loạn tâm thần như trầm cảm, rối loạn lưỡng cực hay lo âu kéo dài, nguy cơ mắc bệnh ở thế hệ sau sẽ cao hơn trung bình. Tuy nhiên, di truyền chỉ tạo ra nền tảng nguy cơ, chứ không quyết định hoàn toàn việc ai đó có bị rối loạn cảm xúc hay không.

Bên cạnh đó, những biến đổi sinh lý trong cơ thể như mất cân bằng nội tiết tố, đặc biệt ở phụ nữ sau sinh, tiền mãn kinh hoặc trong giai đoạn dậy thì, cũng có thể là nguyên nhân kích hoạt rối loạn cảm xúc tạm thời.

Yếu tố tâm lý và môi trường

Môi trường sống và trải nghiệm cá nhân ảnh hưởng sâu sắc đến trạng thái tinh thần. Những người từng trải qua sang chấn tâm lý như bạo lực gia đình, mất người thân, thất nghiệp hoặc áp lực học tập,… kéo dài có nguy cơ cao phát triển rối loạn cảm xúc. Khi những tổn thương này không được giải tỏa đúng cách, cảm xúc tiêu cực dồn nén lâu ngày sẽ dần bào mòn khả năng kiểm soát tâm trạng.

Không chỉ vậy, môi trường sống căng thẳng, nơi con người liên tục đối mặt với áp lực công việc, mối quan hệ phức tạp hoặc thiếu sự chia sẻ cũng là mầm mống khiến cảm xúc bất ổn. Thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh như thiếu ngủ, sử dụng chất kích thích, lạm dụng rượu bia hoặc thiết bị điện tử quá nhiều càng làm tình trạng nặng thêm.

Ảnh hưởng của rối loạn cảm xúc đến cuộc sống

Rối loạn cảm xúc không chỉ khiến người bệnh khó kiểm soát tâm trạng mà còn len lỏi vào mọi khía cạnh của cuộc sống. Nó làm thay đổi cách ta nhìn nhận bản thân, cách ta tương tác với người khác và cả khả năng duy trì những hoạt động thường ngày.

• Sức khỏe tâm thần và thể chất: căng thẳng liên tục làm hệ miễn dịch yếu, dễ mắc bệnh mạn tính (đau đầu, bệnh tim, rối loạn tiêu hóa).
• Công việc và học tập: người bệnh thường xuyên vắng mặt, giảm hiệu suất, khó hợp tác, dễ xung đột với đồng nghiệp hoặc giáo viên.
• Quan hệ gia đình và xã hội: xung đột liên tục, hiểu lầm, rạn nứt, người thân mệt mỏi khi phải “giải tỏa cảm xúc” cho người bệnh.
• Chất lượng cuộc sống cá nhân: mất niềm vui, tránh các hoạt động giải trí, cảm giác vô vọng lan rộng.
• Rủi ro an toàn cá nhân: tăng khả năng tự làm hại bản thân, nguy cơ tự tử cao hơn so với người bình thường.
• Gánh nặng tài chính: chi phí điều trị, mất thu nhập, ảnh hưởng đến tài chính gia đình.

Phòng khám chuyên khoa tâm thần Hoàng Yến – địa chỉ thăm khám và điều trị rối loạn cảm xúc uy tín chất lượng tại Hà Nội

Khi các vấn đề sức khỏe tâm thần ngày càng được quan tâm, việc tìm một địa chỉ uy tín để thăm khám rối loạn cảm xúc là điều vô cùng quan trọng. Tại Hà Nội, Phòng khám chuyên khoa tâm thần Hoàng Yến được nhiều bệnh nhân và người nhà tin cậy.

Phòng khám Hoàng Yến quy tụ các bác sĩ chuyên khoa tâm thần và các chuyên gia tâm lý  có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực điều trị rối loạn cảm xúc, rối loạn lo âu, trầm cảm và stress kéo dài. Mỗi ca bệnh đều được đánh giá kỹ lưỡng bằng các bài trắc nghiệm tâm lý hiện đại, từ đó xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa.

Chúng tôi hiểu rằng rối loạn cảm xúc không chỉ là vấn đề y học, mà còn là hành trình tìm lại sự cân bằng trong tâm hồn. Vì vậy, mỗi bệnh nhân đều được tiếp cận bằng sự đồng cảm và tôn trọng tuyệt đối.

Nếu bạn nhận thấy bản thân hoặc người thân có dấu hiệu rối loạn cảm xúc, đừng chần chừ. Việc thăm khám sớm không chỉ giúp xác định nguyên nhân mà còn mở ra cơ hội hồi phục nhanh hơn. Phòng khám chuyên khoa tâm thần Hoàng Yến luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trên hành trình tìm lại sự bình an trong tâm trí và cuộc sống.

Thông tin liên hệ:

• Địa chỉ: số 12 ngõ 44 phố Đỗ Quang, phường Yên Hòa, Hà Nội.
• Hotline: 0974 509 322
• Website: https://phongkhamtamthanhoangyen.com/