Bệnh rối loạn cảm xúc lưỡng cực là một trong những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần của rất nhiều người. Được tư vấn chuyên môn bởi bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Hoàng Yến, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này, triệu chứng của các cấp độ và phương pháp điều trị hiệu quả nhất. Tìm hiểu ngay để có những kiến thức cần thiết trong việc chăm sóc sức khỏe tâm thần.

Bệnh rối loạn lưỡng cực là gì?

Bệnh rối loạn cảm xúc lưỡng cực, là một rối loạn tâm thần ảnh hưởng đến cảm xúc của người bệnh. Những người mắc bệnh này có sự thay đổi mạnh mẽ về cảm xúc, từ trạng thái hưng phấn (mania) đến trầm cảm (depression) và có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần. Những cơn thay đổi này ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng làm việc, giao tiếp và duy trì các mối quan hệ xã hội.

Nguyên nhân của rối loạn lưỡng cực vẫn chưa được xác định rõ ràng, nhưng theo các chuyên gia, các yếu tố di truyền, hóa học trong não và môi trường sống đều có thể đóng vai trò trong việc phát sinh căn bệnh này. Việc nhận biết và điều trị kịp thời sẽ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Rối loạn lưỡng cực loại I

Rối loạn lưỡng cực I, đặc trưng bởi ít nhất một giai đoạn hưng cảm rõ rệt, kéo dài ≥ 1 tuần (hoặc cần nhập viện). Có thể kèm theo các giai đoạn trầm cảm nặng, nhưng không bắt buộc để chẩn đoán. Đây là thể “điển hình”.Trong giai đoạn hưng cảm, bệnh nhân có xu hướng hành động một cách quá khích, mất kiểm soát, dễ nổi giận hoặc thực hiện các hành vi mạo hiểm mà không suy nghĩ về hậu quả.

Triệu chứng của giai đoạn hưng cảm bao gồm:

• Tăng năng lượng đột ngột và cảm giác hưng phấn bất thường.
• Nói chuyện nhanh, khó kiểm soát và đôi khi không liên quan.
• Giảm nhu cầu ngủ, nhưng vẫn cảm thấy tràn đầy năng lượng.
• Tin rằng mình có khả năng đặc biệt, quyền lực, hoặc có thể làm được những việc phi thực tế
• Quyết định và hành động mạo hiểm, chẳng hạn như chi tiêu quá mức hoặc tham gia vào các hành động nguy hiểm.

Trong khi đó, triệu chứng của giai đoạn trầm cảm lại bao gồm:

• Cảm giác buồn bã, vô vọng và thiếu động lực.
• Khó khăn trong việc duy trì các mối quan hệ, công việc và các hoạt động xã hội.
• Mất hứng thú với những thứ trước đây từng yêu thích.
• Suy nghĩ tiêu cực, thậm chí là tự tử.

Cả hai giai đoạn này đều có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của người bệnh và cần được điều trị kịp thời.

Rối loạn lưỡng cực loại II

Rối loạn lưỡng cực loại II có ít nhất một giai đoạn hưng cảm nhẹ (hypomania) (các triệu chứng nhẹ hơn, kéo dài tối thiểu 4 ngày, chưa đến mức gây ảnh hưởng đến chức năng xã hội nghiêm trọng) và một giai đoạn trầm cảm nặng, không có hưng cảm thật sự. Thường khó nhận biết vì giai đoạn hưng cảm nhẹ có thể bị bỏ qua. Mặc dù không có những cơn hưng cảm dữ dội như loại I, các cơn hưng cảm nhẹ vẫn gây ảnh hưởng lớn đến hành vi và cảm xúc của người bệnh.

Triệu chứng của giai đoạn hưng cảm nhẹ:

• Tăng năng lượng và hoạt động nhiều hơn bình thường.
• Có thể cảm thấy cực kỳ tự tin hoặc cảm giác mình có thể làm được tất cả.
• Thường xuyên có các quyết định liều lĩnh nhưng ít nghiêm trọng hơn so với loại I.

Triệu chứng của giai đoạn trầm cảm:

• Cảm giác thất vọng, buồn bã và không có hy vọng.
• Cảm giác mệt mỏi và thiếu năng lượng, khó tập trung.
• Dễ bị kích động, cảm giác vô dụng.

Nếu không được điều trị, bệnh có thể gây rối loạn nghiêm trọng trong cuộc sống của người bệnh.

Rối loạn khí sắc chu kỳ

Rối loạn khí sắc chu kỳ là một thể nhẹ hơn của rối loạn lưỡng cực, trong đó người bệnh trải qua những thay đổi cảm xúc nhanh chóng giữa trạng thái hưng phấn và trầm cảm, nhưng không đủ tiêu chuẩn cho hưng cảm, hưng cảm nhẹ hoặc trầm cảm nặng. Các cơn khí sắc này không kéo dài lâu như ở rối loạn lưỡng cực loại I hoặc II, nhưng lại xảy ra với tần suất cao hơn.

Triệu chứng của giai đoạn hưng cảm:

• Tăng năng lượng, cảm giác hưng phấn và sự sáng tạo vượt trội.
• Người bệnh có thể cảm thấy tự tin quá mức, dẫn đến các quyết định vội vàng và thiếu suy nghĩ.

Triệu chứng của giai đoạn trầm cảm:

• Cảm giác cực kỳ mệt mỏi, thiếu động lực và cảm thấy vô vọng.
• Dễ bị xúc động hoặc bị cảm giác tội lỗi không rõ lý do.
• Khó tập trung và duy trì các mối quan hệ.

Rối loạn khí sắc chu kỳ có thể khó nhận diện vì các cơn thay đổi cảm xúc không kéo dài quá lâu, nhưng chúng vẫn ảnh hưởng đáng kể đến các hoạt động hàng ngày của người bệnh.

Việc hiểu rõ về các phân loại của rối loạn lưỡng cực giúp nhận diện sớm các triệu chứng và điều trị kịp thời. Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu của bệnh, hãy tìm sự tư vấn và hỗ trợ từ các chuyên gia tâm lý để đảm bảo sức khỏe tinh thần được chăm sóc đúng cách.

Rối loạn lưỡng cực và trầm cảm có gì giống và khác nhau

Nhiều người nhầm lẫn giữa rối loạn lưỡng cực và trầm cảm, vì cả hai đều có triệu chứng của giai đoạn trầm cảm. Tuy nhiên, chúng có sự khác biệt rõ rệt:

• Giống nhau: Cả rối loạn lưỡng cực và trầm cảm đều có giai đoạn trầm cảm với những triệu chứng như buồn bã, mất hứng thú với cuộc sống, mệt mỏi, khó tập trung và mất ngủ.
• Khác nhau: Điều khác biệt lớn nhất là rối loạn lưỡng cực có thêm giai đoạn hưng phấn, trong khi trầm cảm chỉ có giai đoạn trầm cảm. Giai đoạn hưng phấn có thể khiến người bệnh trở nên quá khích, mất kiểm soát và có những hành động mạo hiểm.

Việc phân biệt chính xác giữa hai căn bệnh này rất quan trọng để có phương pháp điều trị phù hợp. Nếu chỉ điều trị trầm cảm mà bỏ qua các giai đoạn hưng cảm, người bệnh có thể gặp phải nguy cơ tái phát.

>>> Xem thêm: 5 dấu hiệu cảnh báo rối loạn lo âu ở người lớn tuổi thường bị bỏ qua

Phương pháp điều trị rối loạn lưỡng cực

Điều trị rối loạn lưỡng cực là một quá trình dài và phức tạp, đòi hỏi sự kết hợp giữa các bác sĩ và bệnh nhân. Mục tiêu của điều trị là giúp bệnh nhân ổn định tâm trạng, giảm thiểu sự thay đổi cảm xúc và duy trì sự cân bằng trong cuộc sống. 

Phương pháp điều trị tấn công

Phương pháp điều trị tấn công tập trung vào việc kiểm soát nhanh chóng các triệu chứng của các cơn hưng cảm hoặc trầm cảm nặng, đặc biệt là trong giai đoạn cấp tính. Việc can thiệp sớm sẽ giúp bệnh nhân ổn định tình trạng và ngăn ngừa những hậu quả nghiêm trọng mà bệnh có thể gây ra.

Thời điểm điều trị

Điều trị tấn công thường được bắt đầu ngay khi bệnh nhân có dấu hiệu đầu tiên của các cơn hưng cảm hoặc trầm cảm sâu. Các triệu chứng này có thể bắt đầu xuất hiện đột ngột và có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần. Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng bệnh có thể trở nên nghiêm trọng và dẫn đến các vấn đề khác như mất việc làm, mâu thuẫn gia đình, hoặc các rối loạn hành vi nguy hiểm.

Phương pháp điều trị

Phương pháp điều trị tấn công chủ yếu bao gồm việc sử dụng thuốc ổn định khí sắc, thuốc an thần kinh, và thuốc chống trầm cảm. Các loại thuốc như lithium, valproate, và lamotrigine được sử dụng phổ biến để giúp điều chỉnh trạng thái cảm xúc của người bệnh.

Đồng thời, các liệu pháp tâm lý như liệu pháp hành vi nhận thức (CBT), liệu pháp gia đình. Mục tiêu là giúp người bệnh hiểu rõ hơn về tình trạng của mình và có các chiến lược đối phó hiệu quả.

Ngoài ra các nghiên cứu đã chứng minh sự hiệu quả trong điều trị rối loạn lưỡng cực của phương pháp điều biến não, như liệu pháp Kích thích từ xuyên sọ (TMS), kích thích dòng điện xuyên sọ 2 chiều (tDCS), kích thích não sâu (DBS), sốc điện (ECT).

Phương pháp điều trị củng cố

Sau khi bệnh nhân đã ổn định tâm trạng, việc điều trị củng cố sẽ được tiến hành để duy trì sự ổn định lâu dài và ngăn ngừa tái phát. Phương pháp này thường kéo dài hơn và giúp bệnh nhân duy trì trạng thái cảm xúc cân bằng, phòng tránh các cơn hưng cảm và trầm cảm trong tương lai.

Thời điểm điều trị

Phương pháp điều trị củng cố thường được áp dụng khi bệnh nhân đã vượt qua giai đoạn cấp tính và tình trạng đã ổn định. Tuy nhiên, việc điều trị củng cố cần được tiếp tục trong một thời gian dài, thậm chí có thể kéo dài nhiều năm để đảm bảo bệnh nhân không tái phát.

Phương pháp và thời gian điều trị

Trong phương pháp điều trị củng cố, bệnh nhân sẽ tiếp tục sử dụng thuốc nhưng liều lượng sẽ được điều chỉnh phù hợp để giữ mức ổn định lâu dài. Thời gian điều trị sẽ khác nhau tùy theo tình trạng của từng bệnh nhân, nhưng thường kéo dài từ vài tháng đến vài năm.

Ngoài việc sử dụng thuốc, các liệu pháp tâm lý tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố kết quả điều trị. Liệu pháp hành vi nhận thức (CBT) hoặc liệu pháp gia đình có thể giúp bệnh nhân duy trì các thói quen lành mạnh, cải thiện khả năng đối phó với căng thẳng và duy trì mối quan hệ tích cực trong gia đình và cộng đồng.

Điều trị rối loạn lưỡng cực là một quá trình dài và cần sự kiên nhẫn từ bác sĩ, bệnh nhân và cả người thân. Việc kết hợp thuốc với các liệu pháp tâm lý sẽ mang lại kết quả tốt nhất, giúp bệnh nhân duy trì trạng thái ổn định và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Phòng khám chuyên khoa tâm thần Hoàng Yến – Địa chỉ tin cậy cho các bệnh nhân điều trị rối loạn lưỡng cực

Phòng khám Chuyên khoa Tâm thần Hoàng Yến, chịu trách nhiệm chuyên môn chính bởi bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Hoàng Yến, là địa chỉ uy tín trong việc điều trị các rối loạn sức khỏe tâm thần, đặc biệt là rối loạn lưỡng cực. Với hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tâm thần học, bác sĩ Nguyễn Hoàng Yến cùng đội ngũ y bác sĩ tận tâm và giàu kinh nghiệm luôn cam kết cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tinh thần chất lượng cao. 

Tại phòng khám, bệnh nhân được điều trị bằng các phương pháp hiện đại, bao gồm thuốc và liệu pháp tâm lý. Mục tiêu của phòng khám không chỉ là giúp bệnh nhân kiểm soát các triệu chứng của rối loạn lưỡng cực mà còn hỗ trợ họ duy trì sự ổn định lâu dài, cải thiện chất lượng cuộc sống.

Phòng khám cũng cung cấp các dịch vụ tư vấn cho gia đình bệnh nhân, giúp họ hiểu rõ hơn về bệnh tình và cách hỗ trợ người thân trong quá trình điều trị. Với môi trường chăm sóc chuyên nghiệp và thân thiện, phòng khám Hoàng Yến là lựa chọn tin cậy để điều trị rối loạn lưỡng cực và các vấn đề sức khỏe tâm thần khác.

Rối loạn lưỡng cực là một bệnh lý phức tạp, ảnh hưởng sâu rộng đến cuộc sống của người bệnh nếu không được điều trị kịp thời. Việc nhận diện đúng các triệu chứng và áp dụng phương pháp điều trị phù hợp là rất quan trọng để giúp bệnh nhân ổn định cảm xúc  tâm lý và duy trì chất lượng cuộc sống.

Với sự kết hợp giữa các phương pháp điều trị thuốc và tâm lý, cũng như sự tận tâm từ đội ngũ bác sĩ, việc điều trị rối loạn lưỡng cực có thể giúp bệnh nhân kiểm soát cảm xúc, duy trì sự ổn định và vượt qua những thử thách trong cuộc sống.

Nếu bạn hoặc người thân đang gặp phải những dấu hiệu của rối loạn lưỡng cực, đừng ngần ngại tìm đến sự hỗ trợ chuyên môn. Đến với phòng khám Hoàng Yến, nơi bạn sẽ nhận được sự chăm sóc tận tình và phương pháp điều trị phù hợp, giúp bạn lấy lại sự cân bằng trong cuộc sống. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn và điều trị kịp thời.

• Địa chỉ: số 12 ngõ 44 phố Đỗ Quang, phường Yên Hòa, Hà Nội.
• Hotline: 0974 509 322
• Website: https://phongkhamtamthanhoangyen.com/