Rối loạn ngôn ngữ không chỉ ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp mà còn tác động mạnh mẽ đến tâm lý và chất lượng cuộc sống. Nhiều phụ huynh, người chăm sóc và cả bệnh nhân thường bối rối khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường nhưng chưa hiểu rõ bản chất. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cùng bạn đi sâu vào khái niệm, nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và địa chỉ thăm khám uy tín để từ đó có hướng xử lý hiệu quả.
Tổng quan về rối loạn ngôn ngữ
Trước khi đi vào các biểu hiện hay cách khắc phục, chúng ta cần hiểu rõ bản chất của hiện tượng này để không nhầm lẫn với các vấn đề về trí tuệ hay khả năng học tập.
Rối loạn ngôn ngữ là gì?
Rối loạn ngôn ngữ là tình trạng suy giảm hoặc mất khả năng sử dụng ngôn ngữ – cả nói, nghe, đọc, viết – một cách hiệu quả. Người mắc có thể gặp khó khăn trong việc hiểu người khác hoặc diễn đạt ý nghĩ của mình. Không chỉ là vấn đề của trẻ em, rối loạn ngôn ngữ còn có thể xuất hiện ở người lớn do tai biến mạch máu não, chấn thương sọ não hoặc các bệnh thần kinh thoái hóa.
Tình trạng này không đồng nghĩa với thiểu năng trí tuệ, mà là rối loạn riêng biệt, có thể tồn tại ở người có trí tuệ bình thường.
Phân loại các dạng rối loạn ngôn ngữ
Để xác định phương pháp can thiệp phù hợp, rối loạn ngôn ngữ được phân loại như sau:
– Rối loạn tiếp nhận ngôn ngữ (Receptive language disorder): Người bệnh khó hiểu lời nói, không nắm được nội dung giao tiếp dù khả năng nghe bình thường.
– Rối loạn diễn đạt ngôn ngữ (Expressive language disorder): Người bệnh hiểu được lời nói nhưng gặp khó trong diễn đạt ý tưởng, câu nói không trọn vẹn, từ ngữ thiếu chính xác.
– Rối loạn ngôn ngữ hỗn hợp: Kết hợp cả hai loại trên, làm suy giảm nghiêm trọng khả năng giao tiếp.
– Mất ngôn (Aphasia): Thường xảy ra sau tổn thương não ở người lớn, làm ảnh hưởng toàn bộ các kỹ năng ngôn ngữ.
Nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc rối loạn ngôn ngữ
Theo các chuyên gia, những nhóm dưới đây có nguy cơ cao mắc rối loạn ngôn ngữ:
– Trẻ em: Đặc biệt là trẻ sinh non, nhẹ cân, từng bị viêm màng não, chậm phát triển trí tuệ hoặc có người thân từng mắc.
– Người lớn tuổi: Bệnh Alzheimer, Parkinson, tai biến mạch máu não,… đều có thể dẫn đến mất khả năng ngôn ngữ.
-Người sau chấn thương sọ não: Tổn thương vùng Broca hoặc Wernicke có thể làm mất khả năng diễn đạt hoặc tiếp nhận ngôn ngữ.
Nguyên nhân phổ biến dẫn đến rối loạn ngôn ngữ
Không phải lúc nào cũng có thể xác định được nguyên nhân chính xác, nhưng các yếu tố sau đây thường xuyên xuất hiện trong hồ sơ lâm sàng của người bệnh.
Trong nhiều trường hợp, rối loạn ngôn ngữ là hệ quả của bất thường phát triển não bộ ở trẻ nhỏ. Các gen liên quan đến sự hình thành mạng lưới ngôn ngữ trong não có thể gặp đột biến, dẫn đến khả năng xử lý ngôn ngữ bị ảnh hưởng.
Ngoài ra, môi trường nuôi dạy cũng đóng vai trò quan trọng. Trẻ không được giao tiếp nhiều, không tiếp xúc với ngôn ngữ phong phú sẽ dễ chậm nói hoặc dùng ngôn ngữ không đúng chuẩn.
Ở người lớn, các nguyên nhân thường thấy bao gồm:
– Tai biến mạch máu não (đột quỵ).
– Chấn thương sọ não.
– Thoái hóa thần kinh (Alzheimer, Parkinson).
– Khối u hoặc tổn thương ở vùng ngôn ngữ.
Các triệu chứng cơ bản của chứng rối loạn ngôn ngữ
Theo các bác sĩ chuyên khoa tâm thần, người mắc rối loạn ngôn ngữ thể hiện nhiều biểu hiện khác nhau, tùy thuộc vào độ tuổi và mức độ ảnh hưởng. Tuy nhiên, có một số dấu hiệu điển hình giúp bạn sớm nhận biết:
– Trẻ không nói được đúng từ so với độ tuổi, không ghép được câu đơn giản sau 3 tuổi.
– Không hiểu hoặc phản hồi chậm với lời nói của người khác.
– Sử dụng ngôn ngữ không mạch lạc, thiếu logic.
– Lặp lại câu, từ không phù hợp.
– Gặp khó khăn trong đọc hiểu, viết chính tả hoặc diễn đạt ý tưởng.
– Ở người lớn: nói ngọng, mất khả năng đặt tên đồ vật, nhầm lẫn từ ngữ, không hiểu câu nói phức tạp.
Những biểu hiện này nếu kéo dài, không được can thiệp kịp thời sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng học tập, làm việc và duy trì các mối quan hệ xã hội.
Các phương pháp điều trị chứng rối loạn ngôn ngữ
Tùy theo nguyên nhân và mức độ, các phương pháp điều trị có thể kết hợp lẫn nhau để đạt hiệu quả tối ưu.
Phương pháp ngôn ngữ trị liệu
Đây là hướng điều trị nền tảng, được áp dụng rộng rãi cho cả trẻ em và người lớn. Các nhà ngôn ngữ trị liệu xây dựng bài tập riêng cho từng người, giúp cải thiện phát âm, xây dựng câu, mở rộng vốn từ và tăng khả năng hiểu ngôn ngữ.
Thời lượng và hình thức trị liệu được điều chỉnh linh hoạt. Với trẻ nhỏ, hoạt động có thể diễn ra dưới hình thức trò chơi để tạo hứng thú. Với người lớn, trị liệu nhấn mạnh vào phục hồi chức năng đã mất.
Phương pháp tâm lý trị liệu
Một số người mắc rối loạn ngôn ngữ có thể kèm theo rối loạn lo âu, tự ti, trầm cảm do cảm giác “bất lực” trong giao tiếp. Khi đó, chuyên viên tâm lý sẽ hỗ trợ tháo gỡ rào cản tinh thần, xây dựng lại lòng tin vào khả năng của bản thân, từ đó tạo nền tảng cho việc cải thiện ngôn ngữ.
Phương pháp này đặc biệt cần thiết với trẻ có biểu hiện né tránh giao tiếp hoặc người lớn từng bị sang chấn tinh thần.
Sử dụng thuốc
Dù không phải là phương pháp chính, nhưng thuốc có thể hỗ trợ điều trị hiệu quả nếu rối loạn ngôn ngữ đi kèm các bệnh lý như động kinh, tăng động giảm chú ý (ADHD), rối loạn phổ tự kỷ, hay hậu quả của tổn thương não.
Việc dùng thuốc cần được chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa, đảm bảo an toàn và không ảnh hưởng đến quá trình phát triển ngôn ngữ tự nhiên.
Phòng khám chuyên khoa tâm thần Hoàng Yến – Cơ sở thăm khám chữa trị các bệnh tâm thần uy tín tại Hà Nội
Nếu bạn đang tìm kiếm địa chỉ thăm khám rối loạn ngôn ngữ uy tín, khoa học và toàn diện, thì Phòng khám chuyên khoa tâm thần Hoàng Yến chính là một trong những lựa chọn hàng đầu tại Hà Nội.
Được thành lập bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa tâm thần và tâm lý học có nhiều năm kinh nghiệm, phòng khám Hoàng Yến chuyên thăm khám và điều trị:
– Rối loạn ngôn ngữ ở trẻ em và người lớn.
– Các rối loạn phát triển khác như tự kỷ, chậm nói, tăng động.
– Can thiệp tâm lý chuyên sâu cho người trưởng thành.
Bên cạnh đội ngũ chuyên môn vững vàng, phòng khám Hoàng Yến đầu tư bài bản vào trang thiết bị hiện đại, hệ thống đánh giá và theo dõi tiến trình trị liệu khoa học. Không chỉ đơn thuần là điều trị triệu chứng, phòng khám còn hướng tới mục tiêu cải thiện toàn diện khả năng hòa nhập xã hội và học tập của người bệnh.
Một điểm cộng nữa là tại đây, các chuyên viên thường xuyên phối hợp chặt chẽ với gia đình trong quá trình trị liệu, đảm bảo sự đồng hành liên tục và hiệu quả.
Thông tin liên hệ:
- Địa chỉ: số 12 ngõ 44 phố Đỗ Quang, phường Yên Hòa, Hà Nội.
- Hotline: 0974 509 322
- Website: https://phongkhamtamthanhoangyen.com/
Rối loạn ngôn ngữ không đơn giản chỉ là chuyện “nói không rõ” hay “chậm nói” như nhiều người vẫn nghĩ. Đây là một rối loạn có cơ chế thần kinh rõ ràng, cần được phát hiện và can thiệp kịp thời bằng các phương pháp chuyên sâu, khoa học và phù hợp với từng cá nhân.
Chúng tôi tin rằng, với sự thấu hiểu đúng đắn, cộng thêm sự đồng hành của các chuyên gia ngôn ngữ trị liệu và tâm lý, người mắc rối loạn ngôn ngữ hoàn toàn có thể cải thiện rõ rệt khả năng giao tiếp, mở ra cánh cửa mới cho học tập và hòa nhập cộng đồng.
Nếu bạn hoặc người thân có những dấu hiệu liên quan, đừng ngần ngại tìm đến cơ sở chuyên khoa để được tư vấn đúng và can thiệp sớm. Bởi ngôn ngữ không chỉ là công cụ, mà còn là linh hồn của kết nối giữa người với người.
